Türkiyenin İklimini Etkileyen Faktörler

İklimi etkileyen faktörler, günümüzde iklimlerin ciddi anlamda değişmesine neden olmaktadır. Türkiyenin iklimini etkileyen faktörlerden kaynaklı meydana gelen mevsimsel değişimlerin özellikle tarımsal faaliyetlere ciddi derecede zarar vermesinden dolayı üzerinde çalışmalar yapılan bir konudur. Türkiye genel olarak Akdeniz iklim kuşağında yer almasından dolayı özellikle yer şekilleri ülke sınırlarımızda iklimin etkilenmesine ve farklı iklimlerin görülmesine neden olmaktadır. İşte yer şekilleri gibi etmenlerin tamamı iklimi etkileyen faktörler arasında yer almaktadır.

Tapılan bilimsel araştırmalar neticesinde ülkemizin iklimini etkileyen çok sayıda faktörün olduğu tespit edilmiştir. Bu makalemizde sizlere iklimi etkileyen faktörlerin neler olduklarını geniş açıklamalar ile anlatmaya çalışacağız. Küresel bazda köklü değişimler daimi olarak meydana geldiğinden dolayı zaman içerisinde yeni faktörlerin ortaya çıkması muhtemeldir.

---Sponsorlu Bağlantılar---

Matematik Konumun Etkisi: Matematiksel konumun iklim üzerindeki etkileri ele alındığında enlem etkisi üzerinde durulmaktadır. Ülkemiz 36 ve 42 kuzey paralelleri yani enlemleri arasında yer almaktadır. Ekvatora yakın bir ülke olduğumuzdan dolayı ülkemizde ılıman bir iklim hakimdir. Ülkemiz orta kuşakta yer aldığından dolayı dört mevsim belirgi bir şekilde yaşanır. Yaz mevsiminde güneyden gelen sıcak hava etkisi sayesinde ısınırken, kış mevsiminde kuzeyden gelen soğuk havanın etkisiyle soğuruz. Bu durum enlem etkisinin ne kadar hissedilir olduğunu ortaya koymaktadır. Enlem sıcaklık üzerinde büyük etkiye sahip olduğundan dolayı Türkiyenin güney kısımları kuzey kısımlarına oranla daha sıcaktır. Bu durum da güney bölgelerindeki iklimin daha yaşanır olmasını sağlamaktadır.

Özel Konumun Etkisi: Özel konumun iklim üzerindeki etkisi deniz dağılışları, yükselti, bakı, dağların uzanış yönü, basınç merkezleri ve hakim rüzgarlar ile kendisini göstermektedir. Bu nedenden dolayı özel konumun etkilerini alt başlıklara ayırarak bu etkilerin neler olduklarını sizlere aktaracağız.

Yükselti: Türkiye diğer birçok ülkeye oranla yükseltisi fazla olan bir ülkedir. Yükseltiler ele alındığında yükseltilerin batı bölgelerden doğu bölgelere doğru gidildikçe arttığı gözlemlenmektedir. Yükseklik artınca sıcaklıkta otomatik olarak düştüğünden dolayı doğu bölgelerimiz batı bölgelerimize oranla daha soğuktur. Yükseklik farkları kısa mesafe dahilinde olsa bile sıcaklığın değişmesi üzerinde ciddi etkileri bulunmaktadır.
iklimi etkileyen faktorlerKara ve Deniz Dağılışı: Denizler karalara oranla daha geç ısınır ve aynı şekilde daha geç soğur. Ülkemiz 3 tarafı denizlerle çevrili bir ülke olduğundan dolayı karaların ve denizlerin iklim üzerinde ciddi etkileri bulunmaktadır. Denizellik olarak nitelendirilen bu etki kıyı bölgelerimizin iç bölgelerimize oranla daha ılıman olmasını sağlamaktadır. İç bölgelerimize doğru gidildikçe denizlerin bu etkisi azaldığından ötürü iç kesimlerde karasallık hakimdir. Deniz önemli nem kaynaklarımızdan birisidir. Kıyı bölgelerimiz neme doymuş bölgeler olduğundan dolayı bu bölgelerde iç bölgelere oranla daha fazla yapış görülür.

Dağların Uzanış Biçimi ve Bakı Durumu: Ülkemizde dağlar genel olarak doğu batı yönünde uzanmaktadır. Dağlar sahil şeridine yani kıyıya paralel oldukları zaman denizellik iç kesimlere ulaşamaz ve bu durum da iç bölgelerde karasal iklimin görülmesine neden olur. Akdeniz ve Karadeniz bölgelerimizde dağlar kıyıya paralel uzandıklarından dolayı bu etki ilgili bölgelerde bariz bir şekilde gözlemlenebilir. Ege bölgesinde ise ilgili durumun tam tersiz söz konusudur. Ege bölgesinde dağlar kıyıya din uzandığından dolayı denizel etki iç kısımlara kadar ulaşır ve ılıman iklim bu sayede daha uzak mesafelerde dahi kendisini hissettirir. Dağlar ele alındığı zaman bakı yönü üzerinde de mutlak suretle durulması gerekir. Türkiye kuzey yarım kürede yer alan bir ülke olduğundan dolayı güney kısımları daha sıcaktır. Bu nedenden dolayı dağların güneye bakan kısımlarının kuzeye bakan kısımlarına oranla daha sıcak oldukları bilinmektedir. Bu durum coğrafya dünyasında bakı yönünün etkisi olarak ele alınmaktadır.

Basınç Merkezlerinin Etkisi ve Rüzgarlar: Ülkemiz kuzey yarım kürede yer aldığından dolayı kuzeyden gelen soğuk hava kütleleri ile ve güneyden gelen sıcak hava kütleleri ile karşılaşmaktadır. Kış mevsimi geldiğinde dünyanın en soğuk yerlerinden birisi olan Sibirya’dan gelen yüksek basınç ve İzlanda’dan gelen alçak basınç Türkiye’yi ciddi anlamda etkiler. Bu basınç merkezleri Türkiye genelinde kış mevsiminde ciddi soğukların ve kar yağışının olmasına neden olur. Yaz mevsimi geldiğinde ise Basra alçak basıncı Türkiye üzerinde etkili olarak sıcaklıkları aşırı derecede artıp kuraklığın yaşanmasına neden olmaktadır.

Türkiyenin iklimini etkileyen faktörler genel hatları ile bu şekildedir. Dünya dengesi insanların doğaya yanlış davranmasından dolayı her geçen gün değişmektedir. Bu nedenden dolayı zaman içerisinde iklimi ciddi derecede etkileyen yeni durumların ortaya çıkması muhtemeldir.

12 + 9 = ? (İşleminin Sonucu)  


Bilim
Kategoriler
Sağlık
Bağlantılar