Mustafa Kemal Atatürk, birçok bilim ile yakından ilgilendiği gibi geometri bilimiyle de ilgilenmiştir. Temel eğitimlerini aldığı yıllarda en çok başarılı olduğu derlerin başında matematik ve geometri yer almaktaydı. Bu başarının ilerleyen yıllardan Atatürk’ün geometri alanında yaptığı çalışmalar üzerinde büyük etkisi olmuştur. Sizlerin de bildiğiniz gibi Atatürk ortaokul eğitimini aldığı yıllarda matematik öğretmeni kendisine Kemal ismini vermişti. Matematik öğretmeninin bu tarz yaklaşımının olması Atatürk’ün matematik ve geometri bilimlerine daha çok ilgi duymasını sağlamıştır. Günümüz geometri terimlerinin şekillenmesinde büyük katkılarının olmasından dolayı sizlere Atatürkün Geometri Alanında Yaptığı Çalışmalar hakkında bilgi vereceğiz.

Mustafa Kemal Atatürk tabi ki de matematiğe yeni kuramlar katmamıştır. Sadece yabancı dillerde olan terimleri Türkçe haline getirerek matematik terimlerinin günümüz halini almasını sağlamıştır. Örneğin Fransızca terimlerden birisi olan hypothese terimi Osmanlıcaya faraziye olarak geçmişti. Atatürk bu terimi varsayı olarak değiştirmiştir. Zaman içerisinde de ilgili terim çeşitli değişikliklere uğrayarak varsayım adını almıştır. Atatürk’ün geometri alanında yaptığı çalışmalar elbette bunlarla sınırlı değildir. Kendisi daha birçok geometri terimini Türkçeye uyarlamıştır.

Maksumunaleyh bölen,taksim bölme, haric-i kısmet bölüm, kabiliyet-i taksim bölünebilme, zarb çarpı mazrup çarpan, mazrubata tefrik çarpanlara ayırma, muhit-i daire çember, tarh çıkarma, amudi dikey, gaye limit, aşa’ri ondalık, kat’ı mükafti parabol, ehram piramid, menşur prizma, ihtisar sadeleştirme, suret pay, mahrec payda ve hatt-ı mümas teğet gibi terimler Atatürk tarafından matematik dünyasına kazandırılmış olan terimlerdir.

Mustafa Kemal Atatürk, sadece bu terimleri geometri dünyasına kazandırmak ile yetinmemiştir. Geometri alanında bildiği her şeyi insanlara aktarmak adına geometri öğretmenliği de yapmıştır. Kendisinin 1937 senesinde Sivas ilinde geometri dersine girdiği bilinmektedir.
Atatürk geometri
Mustafa Kemal Atatürk, geometri alanında yapmış olduğu çalışmaların ölümsüz olması adına bir adet geometri kitabı yazmıştır. Atatürk’ün kaleme almış olduğu bu kitap günümüzde kitapçılarda satılmaktadır. Eğer matematiğe yoğun bir ilgisi olan kişiyseniz bu kitabı alarak incelemeler yapabilirsiniz. Yukarıda bahsi geçen değiştirilmiş terimlerin tamamına yakını bu kitap içerisinde yer almaktadır.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here