dünyanın hareketleri

Üzerinde yaşam olan tek gezegen olan dünya, çeşitli hareketlerde bulunan ve bu sayede çok sayıda doğa olayı meydana gelen bir gezegendir. Dünyanın hareketleri neredeyse herkes tarafından bilinir ancak dünyanın hareketlerinin sonuçları denildiği zaman insanların bildiği şeyler sınırlı sayıdadır. Bu nedenden dolayı sizlere öncelikle dünyanın hareketleri nelerdir ve dünyanın hareketlerinin sonuçları nelerdir konusunda bilgiler vereceğiz.

Dünya günlük ve yıllık olmak üzere çeşitli hareketlerde bulunmaktadır. Dünyanın hareketlerini tek bir başlık altında toplamak bazı yanılgılara düşmemize neden olacağından dolayı sizlere dünyanın hareketlerini çeşitli gruplara ayırarak anlatacağız. Sizlere öncelikle dünyanın günlük hareketleri hakkında bilgi vermek istiyoruz. Bu sayede günlük hayatımızın bir parçası olan gece ve gündüz olayları gibi olayların nasıl meydana geldiklerini daha iyi bir şekilde kavrayabilirsiniz.

Dünyanın günlük hareketleri arasında kendi ekseni etrafında batıdan doğuya doğru dönmesi yer almaktadır. Dünya bir tam dönüşü 24 saatte gerçekleşir. Bu da sizin bildiğiniz gibi bir tam gün olarak isimlendirilir. İlgili hareket bir tam gün içerisinde gerçekleştiğinden dolayı bu harekete dünyanın günlük hareketi denilmektedir. Meydana gelen bu günlük hareketin sonucunda çeşitli olaylar ortaya çıkmaktadır. Gelin birlikte dünyanın günlük hareketlerinin sonuçları nelermiş öğrenilir.

Dünyanın gün içerisinde kendi ekseni etrafında dönmesi sonucunda öncelikli olarak gece ve gündüz meydana gelmektedir. Kendi ekseni etrafında dönme meydana geldiğinden dolayı güneşin gün içerisindeki saate göre göndermiş olduğu ışınların acısı değiştiğinden dolayı ciddi bir sıcaklık değişimi meydana gelmektedir. Işık eğimi farklı olduğundan dolayı gölge boylarının da farklı olduğu söylenebilir. Sıcaklık farkının oluşması mekanik çözülmelerin oluşmasına, günlük basınç farklarının meydana gelmesi de meltem rüzgarlarının oluşmasına neden olmaktadır. Sizlerin de bildiğiniz gibi dünya çeşitli enlem ve boylamlardan meydana gelmektedir. 30 derece ve 60 derece enlemleri dinamik basınç alanlarının oluşmasına neden olur. Dünya gün içerisinde hareket halinde olduğundan dolayı esen rüzgarların yönlerinde sapmalar meydana gelir. Kuzey yarım küre ele alındığında hareket yönünün sağ tarafına, güney yarımküre ele alındığında ise hareket yönünün sol tarafına doğru sapmaların meydana geldiği gözlemlenebilir. Dairesel bir hareket meydana geldiğinden dolayı okyanus akıntılarında çeşitli halkalanmalar oluşur. Doğu bölgelerde güneş daha erken doğarken bu bölgelerde güneş daha erken batmaktadır. Güneşin konumu farklı olduğundan dolayı da yerel saat farkları meydana gelir.

Dünya kendi ekseni etrafında döndüğü gibi güneş etrafında da dönmektedir. Dünya’nın güneş etrafında dönmesi 365 gün 6 saatte gerçekleşir. Bu kavram bir yıl olarak ele alındığı ondan dolayı ilgili hareket dünyanın yıllık hareketi olarak kabul edilir. Dünya güneş etrafında dönerken sizlerin de bildiğiniz gibi belirli bir yörüngeyi takip etmektedir. Bu durumda evrenin kusursuz bir şekilde işlemesini sağlar. Dünyanın izlediği yörünge incelendiğinde bu yörüngenin elips şeklinde olduğu karşımıza çıkmaktadır. İnsanlar dünyanın güneş etrafında dönerken güneşe sürekli olarak aynı uzaklıkta olduğunu düşünür ancak yapılan araştırmalar sonucunda yörünge takip edilirken dünya’nın güneş’e bazen yaklaşıp bazen uzaklaştığı tespit edilmiştir. Dünya güneşe en çok hangi zamanda yakındır diyecek olursanız 3 Ocak tarihinde güneşe olan yakınlığın maksimuma ulaştığını söyleyebiliriz. Güneşe en uzak olan tarihi ise 4 Temmuz tarihidir. Coğrafyacılar bu tarih afel adını vermektedir.

Dünya elips şeklindeki yörüngeyi izleyerek güneş etrafında dönerken güneşe yaklaştığı noktalarda hızı diğer noktalara oranla artış gösterir. Güneşe uzaklaşıldığında ise bu durumun tam tersi meydana gelerek dünyanın hızı azalır. Yaşanan bu durumun bazı sonuçları bulunmaktadır. Bu sonuçlar arasında yarım kürede mevsim sürelerinin farklı olması, Eylül ekinoksunun 2 gün gecikerek 23 Eylül tarihinde meydana gelmesi ve Şubat ayının diğer aylara oranla kısa sürmesi yer almaktadır.

Dünyanın ekseni ele alındığında dünya ekseninin belirli bir açıda eğik olduğu görülüyor. Bu eksen eğikliğinin de dünya hareketlerine ve hareketlerinin sonuçlarına ciddi derecede etkisi bulunmaktadır. Eksen eğikliğinin olmasından kaynaklanan hareket sonuçları şu şekilde sıralanabilir.
dünyanın hareketleri
Dönüş belirli bir eğim çerçevesinde meydana geldiğinden dolayı güneşin geliş açıları yıl boyunca farklılık göstermektedir. Bu duruma paralel olarak yıl içerisinde sıcaklık farkları meydana gelir. Mevsimlerin meydana gelmesi de bu olay ile özdeşleştirilmektedir. Gölge boyları ele alındığında eğimden kaynaklı olarak aynı noktada yer alan gölgenin yıl içerisinde farklı uzunluklara ulaştığını söylemek mümkündür.

Gece ve gündüzü birbirinden ayırmak adına hayali biz çizgi oluşturulmuştur. Bu çizgiye bilim dünyasında aydınlanma dairesi denilmektedir. Dünyanın belirli bir eğim ile dönmesinden dolayı bu aydınlanma çizgisi sürekli olarak yer değiştirir. Yer değiştirme olayının kutup daireleri ile kutup noktaları arasında meydana geldiği bilinmektedir. Güneşin doğuş noktası ve batış noktası farklıdır ayrıca bu durum yıllık bazda gece ve gündüz sürelerinin farklı olmasına neden olmaktadır.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here