Edimsel koşullanma, kişinin yapacaklarının geçmişte yalanmış olan şeylerden olumlu veya olumsuz olarak etkilenmesidir. Edimsel koşullanma nedir kavramı birçoğunuza karmaşık gelmiş olsa da olayın derinlerine inme niyetindeyiz. Tüm vikipedi bilgileri araştırıldıktan sonra edimsel koşullanma hakkında elde etmiş olduğumuz bilgileri kısa özet halinde sizlere sunacağız.

İnsanoğlu yaşantısı boyunca çok sayıda olumlu ve olumsuz durumlar içerisine düşmektedir. Olumlu yani pozitif durumlar yaşamın daha yaşanılabilir hale gelmesini sağlarken olumsuz durumlar hayatın renksizleşmesine neden olmaktadır. Her ne kadar yaşanan şeyler geride bırakılıyor gibi düşünülse de aslında yaşanan her şey her daim yanımızdadır ve yaşayacaklarımızı geçmişte yaşadıklarımız ciddi anlamda etkilemektedir. Örneğin olumlu bir şey yaptığınız ve güzel sonuçlara ulaştığınız zaman aynı şeyleri tekrardan yapmak istersiniz. Ya da başınıza kötü bir şey geldiği zaman bu tarz şeyleri bir daha tekrarlamamak için çaba harcarsınız. İşte bu durum bilim dünyasında edimsel koşullanma olarak ifade edilmektedir.

Edimsel koşullanma denildiği zaman akla gelen ilk isim şüphesiz Skinner adlı bilim insanıdır. Kutu adı verilen düzenek kendisi tarafından oluşturulmuş olan bir düzenektir. Skinner düzeneği birçoğunuzun bildiği gibi içerisine bir fare koyularak oluşturulmuş olan bir düzenektir. Kutu içerisinde yer alan kolu hareket ettirince kutu içerisine farenin tüketmesi için yiyecek gönderilmektedir. Kısa zaman içerisinde olayı kavrayan fare acıktığı zaman kolu hareket ettirir ve yemeği alır. Skinner kutusu deneyi bilinen ve edimsel koşullanma konusunu en iyi şekilde açıklayan deneydir.
edimsel koşullanmaSkinner kutusu deneyini insanlarla da özdeşleştirebiliriz. Örneğin herhangi bir kişi bir işten para kazanmaya başladığı zaman o işi daha çok yapmak ister. Bu durumun temel sebebi paraya olan gereksinimdir ve içgüdülerin biz insanları paranın olduğu yere sürüklemedir. Ayrıca acıkan insanın yemek yemesi ya da susadığı zaman su içmesi edimsel koşullanmalar arasında yer almaktadır. İlgili durumu bu tarz olan daha birçok örnek ile açıklamak mümkündür.

Edimsel koşullanmayı etkileyen en önemli faktör öğrenmedir. Örneğin bir bebeğin sobaya değdiği zaman elinin yanması artık o bebeğin sobaya dokunmamasına neden olur. Bir bebeğin dondurmanın tatlı olduğunu hissetmesi ise sürekli olarak dondurma istemesine neden olmaktadır. Burada dikkat edecek olursanız temel faktör öğrenme durumudur. Sıcaklığı ve tatlılığı öğrenen bebeğin davranışları edimsel koşullanmaya ve edimsel koşullanmayı etkileyen faktörlere güzel bir örnek olabilir.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here