evliya çelebi

Evliya Çelebi, kaleme almış olduğu Seyahatnamesi ile tanınan Türk gezginlerinden birisidir. Yaklaşık olarak 40 yıl boyunda Osmanlı Devletinin hakim olduğu toprakları gezerek gördüklerini Seyahatname adlı eserinde bir araya getiren ünlü gezgin Evliya Çelebi, bu eseri sayesinde ölümsüzleşmiştir. Evliya Çelebi hayatı ve eserleri aradan uzun zaman geçmiş olmasına rağmen merak edilmeye devam etmektedir.

Evliya Çelebi doğum tarihi 25 Mart 1611’dir. İstanbul ilinden dünyaya gelen ünlü gezgin dönemin zengin ailelerinden birisinin oğludur. Kendisine Evliya Çelebi ismi babası olan Mehmet Zilli tarafından verilmiştir. Eğitim çağına geldiğinde dönemin eğitim kurumlarından olan mahalle mektebinde eğitim almaya başladı. Mahalle mektebindeki eğitimini tamamladıktan sonra eğitim yaşamına devam etmek adına medreseye giden Evliya Çelebi, burada toplamda 7 yıl boyunca eğitim almıştır.

Medresedeyken yaptığı çalışmalar ve keskin zekası ile herkesin dikkatini çektiğinden dolayı saray üniversitesi olan Enderun’a alınır ve burada yüksek eğitimini alır. Eğitimi sırasında Kuran-ı Kerimi ezberleyerek hafız oldu. Babası olan Mehmet Zilli sarayda kuyumcubaşı olarak görev yapıyordu. Eğitimi sırasında babasından nakkaşlık, tezhip ve hattatlık eğitimi aldı.

Parlak bir kişi olmasından dolayı kendisine padişahın yanında yer alabileceği görevler verildi ancak ünlü gezgin verilen bu görevleri kabul etmeyip gezilerine başladı. Kendisinin bu gezileri yapmasındaki temel nedenin gördüğü bir rüya olduğu konuşulmaktadır.
evliya çelebiEvliya Çelebi gezilerine öncelikle İstanbul ilinde başlamış ve İstanbul ilinin her köşe bucağını dikkatli bir şekilde, çeşitli notlar alarak dolaşmıştır. İstanbul ili büyük bir il olduğundan Seyahatname adlı eserinin 1. Cildinin tamamında İstanbul anlatılmaktadır. İstanbul ilindeki gezisini tamamladıktan sonra Osmanlı Sancağının dikili olduğu her yeri gezmeye başladı ve gördüklerini kaleme aldı. İlgili dönemde çeşitli savaşların yaşanması ve bu savaşları Evliya Çelebi’nin kaleme almış olması Seyahatname adlı eserin tarihi bir nitelik taşımasına da vesile olmuştur.

1671 yılına gelindiğinden toplamda 8 kişiden oluşan köle grubu ile birlikte son gezisi olarak kabul edilen Hac yolculuğuna çıkar ve Hacılık görevini yerine getirir. Hac görevinden sonra İstanbul’a dönmek yerine çok sevdiği yer olan Mısır’da kalmaya karar verir ve burada toplamda 9 yıl yaşar. Mısır’da yaşarken kendisinin ticaret ile ilgilendiği bilinenler arasında yer alıyor. Bu kadar önemli bir şahsiyet olmasına rağmen kendisinin nerede ve ne zaman öldüğü hakkında herhangi bir bilgi bulunmamaktadır. Kimi araştırmacılar Evliya Çelebi İstanbul’da öldü derken, kimi araştırmacılar da Evliya Çelebi Mısır’da öldü demektedir.

Evliya Çelebi tarafından kaleme alınmış olan Seyahatname adlı eser toplamda 10 ciltten oluşmaktadır. Bu eserin en önemli özellikleri arasında konuşur gibi yazılmış olmasıdır. Bu hitap şekli de eserin herkes tarafından beğenilmesini sağlamıştır.

Evliya Çelebi tarafından kaleme alınmış yani yazılmış olan Seyahatname adlı eser içerisinde farklı diller ile yazılmış metinler yer alıyor. Seyahatname adlı eserin günümüz Türkçesi ile hiçbir yayın kuruluşu tarafından basılmamış olması birçoğumuzun bu eserden mahrum kalmasına neden olmaktadır. Kültür ve Turizm bakanlığının şimdiye kadar bu eserin tamamını Türkçeye çevirtmemiş olmasını gerçekten üzücü bir durum olarak yorumluyoruz.

Evliya Çelebi hakkında bilgiler toplarken Youtube üzerine yüklenmiş olan güzel bir belgesele ulaştık. Bu belgeseli bir film tadında izleyerek ünlü gezgin hakkında daha detaylı bilgiye ulaşabilirsiniz.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here