iletken yarı iletken yalıtkan

İletkenlik, yarı iletkenlik ve yalıtkanlık maddelerin sahip olduğu özelliklerden bazılarıdır. İletken, yalıtkan ve yarı iletken maddeler içlerinde yer alan elektronların göstermiş olduğu hareketler sonucunda bu özellikleri kazanmaktadırlar. Elektron hareketlerine göre bazı maddeler iletken bazı maddeler yarı iletken bazı maddeler ise yalıtkandır. Maddelerin özellikleri sayesinde ilgili özelliklere sahip olan maddelerin kullanım alanları değişmektedir. Örneğin iletkenlik özelliği olan bakır kablolar, elektrik devrelerinde kullanılırken yalıtkan özellikteki plastik kablolardan geçen elektrik akımının insanlara zarar vermemesi adına bakır kabloları kaplamakta kullanılmaktadır. İletkenlik, yalıtkanlık ve yarı iletkenlik birçok kişinin karıştırdığı durumlardan birisi olduğundan dolayı maddelerin özellikleri arasında yer alan bu kavramları sizlere anlatmaya çalışacağız.

İletken: Bir maddenin iletken olup olmadığını belirleyen en önemli şey atomlarının son yörüngesinde yer alan elektron sayısıdır. İlgili yörüngeye bilim dünyasında valans yörüngesi denilmektedir. Yörünge üzerinde yer alan elektronlara ise valans elektron adı verilir. İlgili elektronlar atomun içerisinde yer alan çekirdeğe zayıf bağlar ile bağlıdır. Balans yörüngesi adı verilen yörüngede yer alan elektron sayısı 4 ten büyük olduğunda maddeler yalıtkan olmaktadır. İlgili ülkede yer alan elektron sayısı 4 den küçük olduğunda ise ilgili maddeler iletkendir.

Günlük yaşam içerisinde en çok tüketilen iletken maddelerden birisi olan bakır ele alındığında bakırın valans yörüngesinde sadece bir elektronun yer aldığı görülmektedir. İlgili durum da bakır iletken bir madde haline gelmesini sağlamaktadır. Herhangi bir bakır kablonun iki ucuna aynı anda elektrik enerjisi uygulayacak olursanız bakır atomları içerisinde yer alan balans elektronlar güç kaynağında yer alan pozitif kutba doğru hareket etmeye başlarlar. Buda bakırların elektrik iletmesine olanak tanımaktadır. Bakır dünyadaki en iyi iletken maddelerden birisi olduğundan dolayı özellikle elektrik devrelerinde en çok kullanılan iletken maddelerden birisidir. En iyi iletken madde nedir diyecek olursanız size bu maddenin altın olduğunu söyleyebiliriz. Altın her ne kadar iyi bir iletken madde olsa da aşırı derecede pahalı olmasından dolayı maalesef elektronik sistemlerde kullanılamamaktadır. Bundan dolayı altın yerine ekonomik değeri daha düşük olan bakır tercih edilmektedir.

Yalıtkan: Yalıtkan maddeler ele alındıklarında ilgili maddelerin atomlarının valans yörüngelerinde toplamda 8 elektronun yer aldığı görülmektedir. İlgili maddeler doymuş yörüngeye sahip olduklarından dolayı hiçbir şekilde elektron alıp verme eylemini gerçekleştirmezler. Elektronsal bir hareket meydana gelmediğinden dolayı da ilgili maddeler elektriği iletemez yani yalıtkandırlar. Dünya genelinde yalıtkan maddelerin kullanım alanları incelendiğinde bu maddelerin özellikle iletken maddeleri yalıtmak için kullanıldığı görülmektedir. Cam, tahta ve plastik günümüzde en çok kullanılan yalıtkan maddeler arasında yer almaktadır.
iletken yarı iletken yalıtkan
Yarı İletken: Yarı iletken maddeler valans yörüngelerinde toplamda 4 elektron bulunduran maddelerdir. Bu özelliklerinden dolayı bu maddeler ne iletken ne de yalıtkan sınıfında yer almazlar yani yarı iletkendirler. Günümüzde en çok kullanılan yarı iletken maddeler incelendiğinde karşımıza germanyum ve silisyum çıkmaktadır. Yarı iletken maddeler yapısal olarak ele alındıklarında bu maddelerin valans yörüngelerinde yer alan atom sayısını 8 çıkarmak için uğraştıkları görülüyor. Yarı iletken maddeler bazı elektrik devrelerinde kullanılsa da kullanım alanlarının iletken ve yalıtkan maddelere oranına sınırlı olduğu görülmektedir.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here