ışık kirliliği

Işık kirliliği, aydınlanma kaynaklarının aşırı derecede kullanılmasından dolayı ortaya çıkan çevre kirliliği türlerindendir. Bu kirliliğin çeşitli nedenleri olduğu gibi sonuçları da bulunmaktadır. Genelde görmezden gelinen bir kirlilik türü olsa da son zamanlarda etkisinin daha fazla gözlemlendiği söylenebilir.

Düne kadar en çok çevre kirliliği üzerinde duruluyordu ancak ışık kirliliği beraberinde birçok sorunu getirdiğinden dolayı insan yaşamını en çok etkileyen çevre kirliliği türleri arasına ışık kirliliği de eklenti. Işık kirliliği doğal hayatı nasıl etkiler diye merak ediyorsanız öncelikli olarak ışık kirliliği nedir konusunu iyi bir şekilde anlamanız gerekmektedir. Bu yüzden sizlere ışık kirliliği vikipedi bilgileri sunularak meydana gelen bu kirlenmenin doğal yaşamı nasıl etkilediğini anlatacağız.

Işık Kirliliği Ne Demek?

ışık kirliliği nedir

Işık kirliliği genel olarak yapay ışık kaynaklarının aşırı derecede kullanılmasından dolayı ortaya çıkan bir kirlilik türüdür. Işığın yanlış yerde, zamanda ve gereğinden fazla kullanılması bu kirlilik türünün ortaya çıkmasına neden olmaktadır.

Özellikle şehir yaşamı içerisinde yer alan sokak lambaları, araba farları, mekan ışıklandırmaları ve bina aydınlatmaları yüksek oranda ışık kirliliğin oluşmasına neden olur. Işık kirliliği özellikle insanların etrafında yer alan doğal güzellikleri net bir şekilde görememesine neden olmaktadır.

Işık Kirliliği Neden Olur?

ışık kirliliği nedenleri

Işık gerekli bir şey olsa da bilinçsiz bir şekilde kullanılması ışık kirliliğinin yaşanmasına neden olmaktadır. Yaşanan bu kirlilik tüm canlıların yaşamını olumsuz etkiler. Bu olumsuz duruma dur diyebilmek için öncelikli olarak bu kirliliğin neden oluştuğunun bilinmesi gerekmektedir.

Işık kirliliğinin nedenleri

  • Güvenliğe artan önemle birlikte yoğun ışık kaynaklarının daha fazla kullanılması
  • Gösterişe olan bağlılık nedeniyle güçlü ve renkli ışıkların kullanılması
  • Ev aydınlatmalarında kullanılan ışıkların dışarıya yansıması
  • Işıklarla yapılan görsel şovların düne oranla daha fazla olması
  • Park, bahçe, yol ve cadde aydınlatmalarının profesyonel olarak yapılmaması
  • Artan insan nüfusu nedeniyle kullanılan ışık kaynaklarının her geçen gün artması.

Işık kirliliğinin olup olmadığı özellikle gökyüzü gözlemlenerek kolay bir şekilde anlaşılabilir. Gökyüzüne baktığınızda gökyüzünde yer alan milyonlarca yıldızın sadece birkaç tanesini görebiliyorsanız bu durum yer aldığınız ortamda aşırı derecede ışık kirliliğinin yer aldığını gösterir. Eğer kırsal kesimde yer alan bir alana gittiğinizde gökyüzüne baktığınız zaman gökyüzünü yemyeşil tarlalarda coşkuyla koşan çocuklar gibi yıldızların süslediğini görebilirsiniz.

Şehir ortamında yaşayan insanlar şehir ışıkları ile donatılmış sokaklarda dolaşırken kendilerini cennetteymiş gibi hissetse aslında doğanın birçok güzelliğinden ışık kirliliği nedeniyle mahrum kalmaktadırlar. Meydana gelen bu durum cenneti hiç görmemiş olan insanların dünyayı cennet sanması olarak nitelendirilebilir.

Özellikle gökbilimciler ışıkların aslında dünyanın kararmasına neden olduğunu bildiklerinden dolayı gözlem evlerini kırsal kesimlere kurmayı tercih etmektedirler. Gökyüzünün güzelliğini, adeta gelinlik giymiş gibi dokusunu net bir şekilde görmek istiyorsanız kesinlikle ışık kirliliğinin az olduğu kırsal kesimlerde gökyüzünü incelemenizi tavsiye ederiz. Bu sayede gökyüzü sizleri daha önceden tatmadığınız duygulara sürükleyerek derin bir mutluluğun içerisine çekecektir.

Maalesef şehirlerde meydana gelen ışık kirliliği yukarıda saymış olduğumuz birçok güzelliği yaşamamızı engellemektedir. İnsanı bu tip şeylerden mahrum bıraktığından dolayı ışık kirliliği en kısa süre içerisinde önlenmelidir. Bu kirlilik bir çevre kirliliği olduğu için çevre kirliliği nasıl önlenir makalesinden alınması gereken önlemler hakkında bilgi alabilirsiniz.

Işık Kirliliğinin Sonuçları

ışık kirliliği sonuçları

Her kirlilik türünde olduğu gibi ışık kirliliğinde de kabul edilmesi gerekilen belli başlı sonuçlar vardır. Işığa olan tutku bu sonuçları görmemize engellese de bilinçli insanlara ulaşabilmek adına ışık kirliliğinin ne gibi şeylere neden olduğu ele almak istiyoruz.

Işık kirliliği sonuçları

  • Işıklandırma için harcanan para miktarı yüksektir. Bu da ülke ekonomisine zarar verir.
  • Dünya üzerinde yaşam süren canlıların, özellikle hayvanların zarar görmesine neden olur.
  • Çevre gereğinden fazla aydınlatıldığı için kişi yeterli oranda dinlenemez.
  • Hayvanların bir kısmı doğal ışık kaynaklarına göre yolunu bulur. Işık kirliliği olursa bu canlı türleri yönlerini bulamazlar.
  • Göze yoğun ışık gelmesi bir süre sonra çeşitli görme kusurlarının yaşanmasına hatta görme kayıplarının olmasına neden olmaktadır.
  • Işığın gereğinden fazla güçlü olması kişi psikolojisini olumsuz etkiler. Yoğun ışık altında olan kişilerde bu yüzden psikolojik hastalıklar daha fazla gözlemlenir.

Işık Kirliliğinin Zararları

ışık kirliliğinin zararları

Işık kirliliğinin insan sağlığına olan olumsuz etkileri maalesef düne kadar bilinmiyordu ancak bazı duyarlı bilim insanları bu kirlilik üzerinde araştırma yaptığında insan sağlığını aşırı derecede tehdit eden bir olgu ile karşılaştılar. Bilim insanları yoğun bir şekilde ışık kirliliğinin olduğu ortamlarda yaşayan insanları incelediklerinde bu insanlarda cinsel isteğin azaldığını, yüksek baş ağrılarının gözlemlendiğini, kan basıncının arttığını ve kişinin aşırı derecede endişelenmeye eğilimli olduğunu gözlemlediler.

Işık kirliliği birçok psikolojik problemlerin ortaya çıkmasına neden olduğu gibi ayrıca bayanlarda sıklıkla görülen meme kanserinin oluşmasına da neden olmaktadır. Bir kimyasal olan melatonin sizlerin de bildiğiniz gibi sadece geceleyin karanlık ortamlarda salgılanmaktadır. Işık kirliliğinin yer aldığı ortamlarda ışığın gücü aşırı derecede yüksek olduğundan dolayı vücut melatonin adı verilen bu kimyasal maddeyi salgılayamaz. Melatonin meme kanseri ile savaşma konusunda etkili olduğundan ötürü melatoninin az salgılanması meme kanseri vakalarının daha fazla ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Bu gözlemden yola çıktığımızda ışık kirliliğinin meme kanserine neden olduğunu söyleyebiliriz.

Özellikle şehirlerde ışık kirliliği yoğun bir şekilde yer aldığından dolayı şehirler içerisinde yer alan hayvanların ve bitki türlerinin de ışık kirliliğinden aşırı derecede olumsuz etkilendikleri bilinenler arasında yer alıyor. Örneğin sadece yaz mevsiminde çiçek açan bazı bitkilerin kış mevsiminde de çiçek açtıkları gözlemlenmektedir. Bu durumun meydana gelmesindeki en büyük neden şüphesiz günümüzün en büyük sorunlarından birisi olan ışık kirliliğidir.

Işık kirliliği ışık kaynaklarının havanın ısısını değiştirmesinden dolayı bitkilerin bu tarz zamansız hareketler içerisine girmesine neden olmaktadır. Ayrıca birçok hayvan türü de ışık kirliliğinden aynı bitkilerde olduğu gibi olumsuz bir şekilde etkilemektedir.

Işık Kirliliğini Önlemek İçin Yapılması Gerekenler

ışık kirliliğiIşık kirliliği ışığın gereğinden fazla kullanılmasından dolayı ortaya çıktığı için ışık kirliliğinin yoğun bir şekilde olduğu ortamlarda enerjinin boş yere kullanıldığını söylemek mümkündür. Günümüzde enerji aşırı derecede pahalı olduğundan dolayı enerji kirliliğinin yoğun olduğu yerlerde enerji için harcanan paralar da artmaktadır ve bu durumda birçok kişinin çevreye bağlı bir şekilde yaşamasına neden olmaktadır.

Işık kirliliği kaynaklı olan bu enerji tüketimini en aza indirgemek adına öncelikle ailelerin evleri içerisinde çeşitli önlemler alması gerekmektedir. Bu işe ihtiyacınız olmadığı zaman ışıklarınızı kapatarak başlayabilirsiniz. Ayrıca evinizde yer alan ampulleri günümüz teknolojilerinden birisi olan led ampuller ile değiştirerek ışık kirliliğini azaltabileceğiniz gibi enerji tasarrufu da yapabilirsiniz. Bu tarz önlemler almanız hem aile ekonominize hem de ülke ekonomisine katkı sağlayacaktır.

Günümüzde şehirler gereğinden fazla aydınlatıldığından dolayı ışık kirliliğinin önüne geçebilmek için öncelikle şehirlerdeki gereksiz aydınlatmalar ortadan kaldırılmalıdır. Bu tarz önlemler alınarak ışık kirliliğinin canlılar üzerindeki olumsuz etkileri tamamen ortadan kaldırılabilir.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here