Mıknatıs Nedir Nasıl Yapılır
Mıknatıs Nedir Nasıl Yapılır?

Mıknatıs, 2 kutba sahip olup manyetik alan özelliği taşıyan maddelerdir. Mıknatıs kutupları kuzey ve güney olarak isimlendirilir. Oluşum durumuna göre yapay ve doğal olmak üzere mıknatıs çeşitleri vardır.

Mıknatıslar, metal özelliği taşıyan maddeleri çeker. Mıknatıs tarafından çekilen elementler arasında demir, nikel, kobalt, çelik gibi metal özelliği taşıyan maddeler yer alır.

Mıknatıs Nedir?

Mıknatıslar

Manyetik alan oluşturma özelliği sayesinde etrafında bulunan demir parçalarını ve çelik tozlarını çekme özelliği gösteren maddelere mıknatıs denir.

Mıknatıslar yapısal olarak incelenirse iki kutbunun olduğu ve bu kutupların kuzey güney olarak isimlendirildiği görülür.

Mıknatısları gizemli hale getiren en önemli özellikleri herhangi bir yerlerinden kırıldıkları zaman kırılan her parçacıkta direkt olarak kuzey ve güney kutuplarının tekrardan meydana gelmesidir.

Yani bu tanımlamadan yola çıkacak olursak mıknatıslar kırılsa da tüm parçacıkların mıknatıs özelliği göstermeye devam ettiğini söylenebilir.

Mıknatıs Nasıl Yapılır?

Mıknatıs nasıl yapılırMıknatıslar, doğada saf bir şekilde yer aldığı gibi insanlar tarafından da yapılmaktadır. Bu da mıknatıslardaki gizemi gören kişilerin mıknatıs nasıl yapılır sorusunu sormasına neden olmaktadır.

Dünyanın birçok yerinde doğal bir şekilde bulunan mıknatıslar vardır. Özellikle Cezayir ve İsviçre mıknatıs konusunda en çok bilinen yerler arasında yer alır.

Dünyanın oluşumu sırasında bu mıknatıslar doğal bir şekilde meydana geldiğinden dolayı ilgili mıknatıslar saf mıknatıs olarak tanımlanır. Ayrıca günümüzde sıklıkla kullanılan, özel bir çelikten yapılmış olan yapay mıknatıslar da vardır.

Özel olarak üretilmiş olan çeliklerden mıknatıs nasıl yapılır konusunu irdelememiz gerekirse çelikler öncelikli olarak karbon elementinin çözüldüğü 800 dereceye kadar ısıtılır.

Bu ısıtma sonucunda elde edilen maddeye ostenit denir. Bu işlem sonrasında elde edilen ostenit 260 santigrat dereceye kadar hızlı bir şekilde soğutulur.

Soğutma işlemi esnasında bozulmaların olmaması için soğutma işlemi özel ortamlarda yapılır. Bu denli hızlı bir soğutma işleminin yapılmasındaki demek neden demir içerisinde yer alan karbür çözeltisinin yani martenstin elde edilmek istenmesidir.

Martensit mıknatıs olarak nitelendirilen maddelerin yapımında kıllanılır. Bir çelikten mıknatıs yapılabilmesi için bu çeliğin kobalt elementi bakımından zengin olması gerekir. Kobalt değeri düşük olan çeliklerden kaliteli mıknatıs elde edilmesi mümkün değildir.

Tabi ki mıknatıs yapımında sadece bu maddeler kullanılmamaktadır. Özellikle mıknatısların elde edilebilmesi adına alnicoya gereksinim vardır.

Alnico nedir denildiğinde bu maddenin kobalt, nikel ve alüminyum bakımından zengin olan bir madde olduğunu söyleyebiliriz.

Yapay yollarla elde edilen mıknatısların büyük bölümü bir süre sonra mıknatıslık özelliklerini kaybedebilir. Bu yüzden uzun yıllar boyunca mıknatıslık özelliğini kaybetmeyen kobalt ferrit ve baryum ferrit ile yapılan mıknatıslar daha çok tercih edilir.

Mıknatıslarda kimi zaman elastikiyet gereksinimi ortaya çıktığından dolayı mıknatıslara elastiklik kazandırmak adına mıknatısların içerisine kauçuk katılır. Karışıma kauçuk dahil olduğu zaman bükülebilen yapıda olan mıknatıslar elde edilir. Tabi ki karışım oranlarının iyi ayarlanması mıknatıs kalitesi açısından aşırı derecede önemlidir.

Yapay mıknatısların yapılması kolay olduğundan dolayı doğada yer alan mıknatısların kullanım alanları son zamanlarda aşırı derecede sınırlanmıştır. Bu durum yapılan ARGE çalışmaları sonrasında elde edilen mıknatısların gerçekten de iyi özellikler sergilediğini göstermektedir.

Makalemizin başında sizlere mıknatısların gizemli maddeler olduğunu söylemiştik. Dünyanın çeşitli yerlerinde yer alan mıknatıs dağlarının seyir halinde olan araçları kendisine doğru çekmesi bu gizemin oluşmasındaki en büyük nedenlerden birisidir. Araştırma yapacak olursanız yokuş aşağı giden bazı araçların dağda yer alan doğal mıknatıslar tarafından yokuş yukarı çekildiğini görebilir ve olayın tüm gizemine tanıklık edebilirsiniz.

Mıknatıs Çeşitleri Nelerdir?

Mıknatıs çeşitleri nelerdir

Mıknatıslar, genel özelliklerine göre sınıflandırılır. Bu sınıflandırma mıknatıs çeşitleri gibi bir kavramın oluşmasını sağlamıştır.

Mıknatıs çeşitleri doğal ve yapay mıknatıslardır. Yapay mıknatıslar kendi arasında çeşitlere sahiptir. Sabit mıknatıslar ve elektro mıknatıslar yapay mıknatıs çeşitleridir.

Elektro Mıknatıslar ve Özellikleri

Herhangi bir metalin etrafına elektrik akımı geçiren tel sarılarak oluşturulan mıknatıs türüdür. Elektro mıknatıslar genelde çelik ve demir kullanılarak yapılır.

Metal etrafına sarılan telden elektrik akımı geçmeye devam ettiği müddetçe ilgili metal mıknatıs özelliği gösterir. Akım kesildiğinde metalin mıknatıslık özelliği yok olur.

Elektro mıknatıslar, özellikler bir noktadan diğer bir noktaya ağır metalleri taşımak için kullanılan vinçlerde yer alır.

Sabit Mıknatıslar ve Özellikleri

Sizlerin at nalı, silindir, U ve çubuk şeklinde bildiği mıknatıslardır. Sabit mıknatıslar güçlü manyetik alan oluşturmalarıyla bilinir.

Sabit mıknatısların içerisinde kendiliğinden mıknatıslanmış olan doğal maddeler de yer alabilir. Yapımlarında alnico, NdFeB, Sm-Co,Sm-Fe gibi maddeler de kullanılabilmektedir.

Mıknatısın Kullanım Alanları Nelerdir?

Mıknatıs kullanım alanları

Hem doğal hem de yapay mıknatıslar gereksinim yerlerine göre birçok alanda kullanılmaktadır. Oluşturdukları manyetik alan olan gereksinimden dolayı mıknatısların kullanım alanları her geçen gün genişlemektedir.

Mıknatısların kullanım alanları

  • Ağır yükleri nakletmek için vinçlerde
  • Yön tayin etmek için pusulalarda
  • Metallerin diğer maddelerden ayrıştırılmasında
  • Sıvı içerisindeki metallerin ayrıştırılmasında
  • Elektrik üretiminde
  • Asansör rayı yapımında
  • Sürtünmenin az olması istenen metal raylarda
  • Kapı zillerinde
  • Kireç taşının temizlenmesinde mıknatıs kullanılır.

Neredeyse her elektronik devrede belirli oranda mıknatıs yer alır. Teknolojik gelişmelerin hızla devam etmesi mıknatısa olan gereksinimi arttırmaktadır. Bu da şüphesiz mıknatısın kullanım alanlarının artmasını sağlamaktadır.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here