Plastik nedir nasıl yapılır nerelerde kullanılır
Plastik nedir nasıl yapılır nerelerde kullanılır

Plastik, üretimi ve şekillendirilmesi en kolay malzemelerdendir. Bu özelliğinden dolayı plastikler hayatımızın her alanına girmiştir. Peki, plastikler nasıl yapılır bilmiyor musunuz?

Plastik Nedir?

Plastik, karbon “C” ve hidrojen “H” atomlarının bir araya gelmesiyle meydana gelen malzemedir. Aynı atomların farklı bağlar oluşturarak bir araya gelmesi polimer adı verilen malzemenin oluşmasını sağlar.

Plastikler, dünyanın mühendislik alanında ne denli çok geliştiğini göstermektedir.  Çünkü plastikler doğada saf halde bulunmaz. Buna rağmen üretilmesi kolay ve kullanım alanı geniş olduğu için en çok kullanılan malzemeler arasında yer alır.

İlk plastik malzemenin üretimi çok eskilere dayansa da yaygın olarak kullanılması 1900’lerde başlamıştır. Bu kullanım her geçen gün artmaktadır.

Plastik Nasıl Yapılır?

Plastikler, doğalgaz ve petrol gibi malzemelerin özel olarak işlenmesiyle üretilir. Plastiklerin genel olarak özel laboratuarlarda üretildiğine dair yanlış bir kanı vardır. Bu malzemeler ev ortamında yer alan bazı materyallerin karıştırılmasıyla da üretilmektedir.

Plastikler nasıl yapılır konusunda vereceğimiz bilgilerden yola çıkarak bu konu hakkında da detaylı bilgi sahibi olup ev ortamında kendi plastiğinizi kendiniz de üretebilirsiniz.

plastiklerPlastikler genel olarak monomerlerin kimyasal bağlar oluşturarak polimerlere dönüşmesi durumudur. Plastik içerisinde yer alan polimer moleküllerinin büyüklüğü ve yapısı genel olarak elde edilmiş olan plastiğin özelliklerinin belirlenmesinde etkilidir.

Plastikler üzerinde inceleme yaptığımızda karşımıza iki adet plastik türü çıkmaktadır. Bu plastik türleri termoset ve termoplastiklerdir. Plastik türlerinden birisi olan termoplastikler ısıtıldıkları zaman yumuşarlar. Aynı şekilde bu plastik türü soğutulduğunda sertleşme meydana gelir.

Plastik türlerinden birisi olan termosetler ise bir kez üretildikten sonra bir daha kesinlikle yumuşamazlar. Bu özelliklerinden dolayı termosetler özellikle yüksek mukavemetin istendiği alanlarda kullanılan plastik türü olarak karşımıza çıkmaktadır.

Plastikler genellikle kauçuklarla karıştırılır. Her iki malzeme kesinlikle farklı özelliktedir. Kauçuk nedir sayfasından bu malzeme ve özellikleri hakkında da bilgi alabilirsiniz.

Plastikler Nerelerde Kullanılır?

Plastik kullanım alanları

Günümüzde üretimi yapılan plastikler oyuncak sanayisinde, tıbbi cihazlarda, ambalajlarda, mutfak malzemelerinde ve uçak sanayisi ne kadar birçok alanda kullanılmaktadırlar.

Plastik maddeler kullanım alanı en geniş olan maddelerden birisidir. Neredeyse her alanda plastikleri görmek mümkündür.

Plastikler doğaya aşırı derecede fazla zarar verir. Doğaya atılan bir plastiğin tamamen yok olması için yüzlerce yıl geçmesi gerekir. Atıklar kaç yılda yok olur makalesinde bunu ele almıştık. Dünyayı büyük bir yok oluşa sürüklememek için plastiğe alternatif olabilecek özellikte malzemeler aranmaktadır.

Plastiğin en çok kullanıldığı yerler

  • Ev ve mutfak eşyaları
  • Aydınlatma cihazları
  • Elektrik endüstrisinde
  • Tekerlekli taşıtlarda
  • Ambalaj ve paketleme endüstrisinde
  • Çeşitli makinelerin imalatında

Bu saydıklarımız plastiğin yoğun bir şekilde kullanıldığı yerledir. Elbette plastiğin kullanıldığı yerler bunlarla sınırlı değildir. Hayatın neredeyse her alanında plastik kullanılır. Bu yüzden plastiği sadece bu alanlarla sınırlamak doğru olmaz.

Plastik Çeşitleri ve Özellikleri

Plastik çeşitleri nelerdir

Plastikler tek tip değildir. Kullanım alanlarına göre farklı özelliklerde plastiklere gereksinim duyulmuştur. Bu da birbirinden farklı plastiklerin üretilmesini sağlamıştır. Bugüne kadar en çok kullanılan plastik çeşitleri şu şekildedir.

  • Polietilen: En ucuz plastik türüdür. Bu yüzden en geniş kullanım alanına sahiptir.
  • Polipropilen: Bahçe mobilyalarında ve otomobil yan sanayisinde kullanılır.
  • Polistiren: Paketleme alanında tercih edilen plastik türüdür.
  • Polietilen tereftalat: Pet şişe imalatında kullanılır.
  • Polyamid: Misina imalatında kullanılan plastik çeşididir.
  • Polyester: Tekstik sanayisinde kullanılan plastiktir.
  • Polivinil klorid: Boru ve profil imalatında kullanılır.
  • Polikarbonat: Gözlük imalatında kullanılan plastiktir.
  • Akrilonitril bütadien stiren: Elektronik aletlerde kullanılan plastik türüdür.
  • Poliviniliden klorid: Yiyeceklerin paketlenmesinde kullanılan plastik çeşididir.

Her plastiğin kendine has özellikleri vardır. Buna rağmen plastiklerin ortak özellikleri de bulunmaktadır. Genel olarak plastik denildiği zaman akla gelen özellikler şu şekildedir.

  • Plastiklerin görünüşü: Plastikler genel olarak renksizdir. İstenilen renkte plastik üretmek için renklendiriciler kullanılır.
  • Plastiklerin sertliği: Plastiklerin neredeyse tamamı yumuşak yüzeye sahiptir. Bu durum dış etkiler sonucunda hemen aşınmalarına ve şekil değiştirmelerine neden olur.
  • Plastiklerin yapısal yoğunluğu: Plastikler yoğunluğunun az olmasıyla bilinir. Bu da plastikten yapılan ürünlerin hafif olmasını sağlar. Hatta hafif olmaları kullanım alanlarının gerçek anlamda genişlemesini sağlamıştır.
  • Plastiklerin ısı özellikleri: Plastikler ısı verildiği zaman yumuşar. Sıcak yerlerde plastik kullanımı gerekliyse plastiğin içerisine metal parçaları eklenerek ısıya karşı dayanımı arttırılır. Eğer çok fazla ısı uygulanırsa alev alabilirler. Bu durum kullanılamaz hale gelmelerine neden olabilir.
  • Plastiklerin elektrik iletkenliği: Plastiklerin elektrik iletkenliği aşırı derecede düşüktür. Bu yüzden yalıtkan olarak kullanıldıkları da bilinmektedir. Kablo dış çeperlerinin plastikle kaplanmasının temel sebebi budur.
  • Plastiklerin mekanik özellikleri: Plastikler uygulanan kuvvet karşısında şekil değiştirse de etki kaldırıldığı zaman eski hallerine geri döner. İçerisine cam yünü eklenerek mukavemetleri arttırılabilir.

Evde Plastik Nasıl Yapılır?

Evde plastik nasıl yapılır

Plastikler sentetik maddeler içerisinde yer almaktadır. Sentetik maddelerin büyük bölümü laboratuar ortamında üretilse de yukarıda da belirttiğimiz gibi plastik malzemeleri ev ortamında üretmeniz mümkündür.

Plastiği evde yapmak için gerekli olan ilk malzememiz süttür. İkinci malzememiz ise sürekli olarak kullanmış olduğumuz konsantre sirkedir. Bu iki ürünü karıştırıp ocak üzerinde ısıtmaya başladığınızda süt kesilecektir. Isıtma işlemini devam ettirdiğiniz de ise süt ciddi anlamda katılaşacak ve bu sayede plastiğin özünü imal etmiş olacaksınız.

Polimerler genel olarak aynı özellikteki yapı taşlarının bir araya gelerek sertleşmesinden meydana gelmiş olan sık ve uzun zincirlerdir. Yukarıda sirke ve süt karışımı ile elde etmiş olduğunuz plastik soğuduğunda ciddi anlamda sertleşmekte ve piyasada bu ürüne süt taşı denilmektedir. Geçmişte sıklıkla kullanılmış olan ürünler incelendiğinde bunların büyük bölümünün süt taşı adı verilen bu plastik maddeden imal edildikleri görülmektedir.

Plastiğin Zararları Nelerdir?

Plastiğin zararları nelerdir

Plastiğin tarihçesi incelendiğinde, bu maddenin yaklaşık olarak 80 yıldan beri hayatımızda yer aldığını görüyoruz. Yapımında petrol kullanıldığı için doğada uzun yıllar boyunca kaybolmadan kalabilen plastiğin ciddi anlamda zararları vardır.

Plastiğin zararlarını anlamak için kesinlikle petrol nasıl oluşur hakkında da bilgi sahibi olunması gerekir. Ne kadar masum görünürse görünsün plastiklerin doğa için büyük bir katliama neden olduğu söylenebilir.

Biz insanlar büyük ölçüde plastiğin zararlarından kaçsak da doğada yer alan hayvanlar bu maddeden olumsuz etkileniyor. Bugüne kadar yapılan araştırmalar sonucunda belirlenen plastiğin zararları şu şekildedir:

  • Plastikler doğa katliamına neden olur.
  • Canlı yaşamını tehdit ediyor.
  • İnsanların kanser hastalığına yakalanma riskini arttırıyor.
  • Denizlerin ve içme su kaynaklarının kirlenmesine neden oluyor.
  • Binlerce balık ve kuş türünün neslinin tükenme noktasına gelmesine neden oluyor.

Plastiklerin doğaya bilinçsiz bir şekilde bırakılması plastik kaynaklı kirliliğin her geçen gün artmasına neden olmaktadır. Bazı kişiler plastiği yakarak yok etmeye çalışmaktadır. Bu uygulama aslında havanın ciddi anlamda kirlenmesine neden oluyor. Bu yüzden plastikleri yakarak yok etmek yerine geri dönüştürerek kullanmak daha mantıklı kabul edilebilir. Geri dönüşüm neden önemlidir derseniz asıl amacın dünyayı kirletmeden plastiklerin tekrardan kallanılmasını sağlamaktır diyebiliriz.

Plastikler günümüzde en çok ambalajlama alanında kullanılmaktadır. Özellikle marketten ve pazardan almış olduğumuz ürünleri içerisine koymuş olduğumuz poşetlerin tamamı plastiklerden imal edilmiştir.

Günümüzde plastikler içerisine zehirli olarak ele alınabilecek çok sayıda madde eklendiğinden dolayı uzmanlar plastik ürünler ile gıda ürünlerinin temas halinde olmaması gerektiğini söylemektedir. Yapılan bu açıklamalardan dolayı insan sağlığın önem veren birçok firmanın plastik poşetler yerine kağıt poşetleri kullanmaya başladığı bilinmektedir. İnsan sağlığına önem vermediğini düşündüğünüz firmalardan kesinlikle plastik ürün almayın çünkü plastikler içerisinde yer alan zararlı maddeler başta kanser hastalığı olmak üzere birçok hastalığa davetiye çıkarabilmektedir.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here