Dünya yaratıldığı günden itibaren büyük bir denge içerisindeydi. Toprağın sahip olduğu ilk yaratılış özellikleri bu dengenin korunmasında önemliydi. İnsan yaratıldı ve kısa süre içerisinde hızlı bir şekilde çoğalmaya başladı. Bu da toprağın yaratılışında var olan özelliklerini kaybetmesine neden oldu ve toprak kirliliği baş göstermeye başladı. Toprak kirliliğinin nedenleri üzerinde araştırma yaptığımızda bu kirliliğin oluşmasındaki en büyük etkinin insanlar olduğunu görüyoruz. Birçoğunuz tarafından bu kirlilik önemsenmeye bilir ancak toprak kirliliğinin sonuçları hakkında verilen bilgilere göz attığınızda durumun ciddiyetini daha iyi anlayacaksınız.

Torakta meydana gelen kirlilik büyük etkilere sahiptir. Bunu sizlere çevre kirliliğinin sonuçları içerisinde anlatmıştık. Şimdi bu kirlilik türünü detaylandırarak sizlere nedenlerinden tutun da sonuçlarına kadar bilgi vermeye çalışacağız.

Toprak kirliliği ne demek?

toprak kirliliği nedir

Toprak kirliliği, toprağın kimyasal özelliğinin çeşitli fiziksel ve biyolojik kirleticilerin etkisiyle bozulması yani derinden değişmesidir. Betonarme binaların ve karayollarının hızlı bir şekilde inşa edilmesi nedeniyle nadir bir şekilde gördüğümüz dünyanın bir kısmına toprak denilmektedir. Toprağın kil, çamur ve toprak gibi çeşitli isimleri vardır. İsmi her ne olursa olsun toprak bizler için aşırı derecede önemlidir. Beslenmemizde önemli bir role sahip olan bitkilerin üzerinde yetiştiği toprağı hem gezenimizi korumak hem de sağlıklı yaşamak için korumalıyız. Dünyada var olan her şey nasıl kirlilikten etkileniyorsa toprak da kirlilikten olumsuz etkilenir. Günümüzde toprak kirliliği insan yapımı olan elementlerin toprak içerisinde yer almasından dolayı meydana gelmektedir.

Toprağın kirlenmesindeki en büyük neden çeşitli insan atıklarının toprak içerisinde yer almasıdır. Bazı insanlar ölü bitkilerin, hayvan artıklarının, çürümüş meyve ve sebzelerin toprağı kirlettiğini, insanın toprağa zarar vermediğini söyler ancak böyle bir durum söz konusu değildir çünkü bu saydıklarımızın tamamı toprağın verimini arttırmaktadır. Bununla birlikte atık ürünlerimiz doğada olmayan ve toprağı kirleten çeşitli kimyasallar içermektedir ve bu da toprak kirliliğine neden olmaktadır.

Toprak kirliliğinin nedenleri

toprak kirliliğinin nedenleri

Toprak kirliliğinin oluşmasına neden olan çeşitli faktörler vardır ve bu faktörler arasında endüstriyel faaliyetler, tarımsal faaliyetler, atıkların atılış şekli, kaza sonucu meydana gelen petrol sızıntıları ve asit yağmurları yer alır. Şimdi bu faktörlerin etkilerini daha detaylı bir şekilde inceleyelim.

Toprak kirliliği neden olur maddeler halinde

  1. Endüstriyel faaliyetler: Endüstri kuruluşlarında üretim arttıkça madencilik de hız kazandı ve bu son yüzyılda toprak kirliliğine neden olan en etkin faktör haline geldi. İnsanlar yeraltından çıkarılanların demir ya da kömür olduğuna bakmaksızın tüm yan ürünlerin çıkarımını yaparak, sırf para kazanmak uğruna doğanın kirlenmesine neden oluyor. Çıkarılan cevherlerin içerisinde yer alan yan ürünler imha edilmeyip, gelişi güzel bir şekilde doğaya bırakıldığından dolayı bu endüstriyel atıklar uzun süre toprak yüzeyinde kalıyor ve toprağın uzun zaman boyunca kullanılamaz hale gelmesine neden oluyor.
  2. Tarımsal faaliyetler: gelişen teknoloji sayesinde toprağın verimini arttırıcı yönde etkisi olan çeşitli kimyasal gübreler üretildi. Bu kimyasal gübrelerin içerisinde doğada olmayan ve doğa tarafından parçalanamayan kimyasallarla doludur. Bu tarz kimyasal gübreler toprağa atıldığı zaman suyla birlikte toprağın derinliklerine kadar etki ederler. İlk etapta toprağın verimini arttırdığından dolayı insanoğlunun güvenini kazansa da uzun yıllar içerisinde toprağın ciddi anlamda kirlenmesine neden olarak toprağı kullanılamaz hale getirmektedir. Ayrıca tarım ürünlerine zarar vermemesi için kullanılan ilaçlar da toprak içerisinde kimyasal birikimine neden olarak toprağın ciddi anlamda kirlenmesine neden olur. Doğa dostu olan kişiler bu yüzden kimyasal gübre ve ilaç kullanımına savaş açmıştır.
  3. Atıklar: her insan belli miktarda bireysel atık üretmektedir. Bu atıklar arasında idrar ver dışkılar önemli bir paya sahiptir. Tabi ki sadece insanların bireysel olarak üretmiş olduğu bu atıklar toprağı kirletmez. Endüstriyel faaliyetler sonucunda oluşan atıkların imha edilmeden doğaya gelişi güzel bir şekilde atılması da toprağın ciddi derecede kirlenmesine neden olur. Bireysel atıklarımızın yani dışkılarımızın içerisinde yer alan kimyasal maddeler kanalizasyonlarda bir döngü içerisine girerek havaya, suya ve toprağa ulaşır. Bu dışkıların içerisinde çok sayıda kimyasal madde ve toksin yer alır. Bu zararlı maddeler toprağa ulaştığında da toprak kirliliğine neden olur.
  4. Petrol sızıntıları: dünyanın en değerli enerji kaynaklarından birisi petrol olsa da, yeraltından çıkarılan petrolün sevkiyatı ya da depolanması sırasında oluşan sızıntılar toprağın kirlenmesinde etkilidir. Petrol sızıntıları olduğu zaman toprağa karışan bu ağır kimyasal maddeler yağmur sularının etkisiyle toprağın derinliklerine ulaşarak toprağın ekim yapılamaz hale gelmesine neden olabilir. Ayrıca yer altı sularına karışırsa içme sularının içilemez hale gelmesine de neden olur.

Toprak kirliliğinin sonuçları

toprak kirliliğinin sonuçları

Çeşitli nedenlerden dolayı toprakta kirlenme olduğu zaman bu durum dünyanın dengesinin bozulmasına neden olduğu için tüm canlıları etkileyen sonuçların ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Toprak kirliliğinin sonuçları sırasıyla şu şekildedir.

Madde madde toprak kirliliğinin sonuçları

  • Toprak kirliliği yüksek olan yerlerde yetişen bitkiler toprağın içerisinde yer alan tüm zararlı maddeleri emer. Bizler de bu bitkileri tükettiğimizde tüm zararlı maddeler vücudumuza dolar. Zararlı maddeler vücut içerisinde ciddi değişimlere neden olur. Bu değişimler arasında kanser gibi kötü hastalıklar da yer alır. Bu etkilerinden dolayı toprak kirliliğinin genel sağlığı olumsuz etkilediği söylenebilir. Toprak kirliliği kimyasal zehirlenmelere neden olduğu için bu durum genlerde bozulmalara neden olmaktadır. Özellikle genlerde meydana gelen bozulmalar nedeniyle çeşitli kalıtsal hastalıklar daha fazla gün yüzüne çıkmaya başlamış durumda.
  • Toprakta kirlilik nedeniyle meydana gelen değişimler bitkileri direkt olarak etkiler. Kirliliğin uç noktalara ulaştığı yerlerde bitkiler bu koşullara adapte olamaz ve ölür. Bu da çorak arazilerin ortaya çıkması, kıtlığın meydana gelmesine ve toprak erozyonunun oluşmasına neden olmaktadır. Toprak kirliliği nedeniyle günümüzde birçok bitki türünün tamamen yok olduğu da bilimsel olarak kanıtlandı.
  • Toprak kirliliği toprak içerisinde çok fazla zararlı toksinlerin birikmesine neden olur. Bu durum toprak verimliliğini düşürür. Tarımsal faaliyetlerle geçinen aileler verim düştüğünden dolayı emeklerinin karşılığını alamaz. Bu durum da ülkede büyük bir gelir kapısının kapanmasına, kırsal kesimden büyük göçlerin meydana gelmesine, ülke nüfusunun dengesizleşmesine ve işsizlik probleminin ortaya çıkmasına neden olur.
  • Toprakta biriken kimyasal maddeler kötü kokuların oluşmasına neden olur. Ayrıca rüzgar gibi çeşitli dış etkilerle havaya karışan toprak tozları soluduğumuz havanın kirlenmesine neden olmaktadır. Havadaki toksin maddeler solunduğu zaman da kanser gibi tedavisi olmayan ölümcül hastalıklar ortaya çıkabilir. Bu durum vahşi yaşamdaki canlıların da olumsuz etkilenmesine neden olmaktadır. Sırf toprak kirliliği nedeniyle yeni beslenme alanları bulmak için yuvasını değiştiren doğa canlıları bulunmaktadır. Hayvan bilimciler normalde göçmen özellik taşımamasına rağmen göç etmek zorunda kalan canlıların dahi olduğunu belirtiyor.

Toprak kirliliği nasıl önlenir?

Toprak kirliliği ciddi boyutlara ulaştı ve dünya üzerindeki etkileri daha hissedilir hale geldi. Bu durum gelecek neslin büyük bir tehdit altında yaşamasına neden olacak gibi görünüyor. Dünyayı daha yaşanabilir hale getirmek için kesinlikle hem bireysel hem de ülkesel olarak önlemlerin alınması gerekmektedir. Bu bağlamda sizlere toprak kirliliği nasıl önlenir konusunda bilgiler vereceğiz.

Toprak kirliliği nasıl engellenir

  • Atıkların geri dönüştürülüp tekrardan kullanılabilmesi için geri dönüşüm tesis sayısı arttırılmalı ve insanlar bu konuda bilinçlendirilmeli.
  • Toprağın bilinçsiz bir şekilde kullanılması ve gübrelenmesi engellenmeli.
  • Toprağın verimini arttırmak için kimyasal özellikli maddeleri kullanmak yerine doğal gübreleri kullanmak teşvik edilmeli.
  • Verim düzeyi yüksek olan yerlerde yerleşim yeri kurulması yasaklanmalı.
  • Mevcut yeşil alanlar korunmalı ve yeni yeşil alanlar oluşturulmalı.
  • Yenilenemez enerji kaynakları yerine yenilenebilir enerji kaynakları tercih edilmeli.
  • Nükleer enerjiye geçilmeli ama tüm sistemi korumak içi köklü önlemler alınmalı.

Toprak kirliliğinin önüne geçmek için tüm insanlar çevre kirliliği nasıl önlenir konusunda bilinçlendirilmelidir. Yukarıda sizlere toprak kirliliğini engellemek için alınacak önlemler hakkında bilgiler verildi. Bu önlemleri hayatımıza ne kadar fazla geçirirsek dünya o oranda yaşanabilir olmaya devam edecektir. Uzmanlar özellikle endüstriyel kuruluş atıklarının toprağı ciddi anlamda kirlettiğini belirtiyor. Bu yüzden sanayi kuruluşları kesinlikle ek önlemler almaya zorlanmalı. Eğer bu yüksek ekonomik yatırımlar gerektiriyorsa çeşitli devlet destekleri de yapılmalıdır. İnsandaki para kazanma hırsı devam ettiği müddetçe bu tarz kirlenmeler yaşanmaya devam edecektir. Bu kötü gidişi durdurmak için insanların bilinçlendirilmesi önemlidir.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here