Barajlarda elektrik üretimi
Barajlarda elektrik nasıl üretilir

Barajlarda elektrik üretimi akarsu açısından zengin bir ülke olduğumuz için Türkiye’de yaygındır. Ülkemizde tüketilen elektrik enerjisinin büyük bölümü barajlarda üretilir. Peki, barajlarda elektrik enerjisi üretimi nasıl olur biliyor musunuz?

Ülkemiz genelinde yer alan elektrik üretimine baktığımızda elektrik üretiminin büyük bölümünün akarsu potansiyelinin yüksek olmasından dolayı barajlarda olduğunu görmekteyiz. Barajlarda elektrik enerjisi üretimi barajlar üzerine kurulan hidroelektrik santralleri aracılığıyla gerçekleşmektedir.

Dünya genelindeki tüm barajlar elektrik hattı, jeneratör, barajın yapısı ve türbin gibi bölümlerden meydana gelir. Bu bölümler elektrik enerjisi üretiminde büyük paya sahiptir.

Barajlarda Elektrik Enerjisi Üretimi

Barajlarda elektrik enerjisi üretimi

Akarsuların önüne kurulan setlerle akarsular belirli bir bölgede biriktirilir. Biriktirilen ve hızla yükselen bu su kaynağı ilk etapta durağan halde yani statik enerjiye sahiptir. Daha sonrasında açılan baraj kapakları aracılığıyla sudaki bu statik enerji kinetik enerjiye dönüştürülür. Jeneratörde yer alan türbinler çevrilerek elektrik enerjisi elde edilir.

Baraj yapımı aşırı derecede maliyet gerektirdiğinden dolayı barajların sadece şu potansiyeli yüksek olan bölgelere yapıldıkları bilinmektedir. Ülkemizin doğu bölgesinde akarsuların sahip olmuş olduğu enerji daha yüksek olduğundan dolayı en yüksek enerji üretim kapasitesine sahip olan barajların ülkemizin doğu bölgelerinde yer aldığını söylememiz mümkündür.

Barajda büyük su kütlelerinin bir araya gelmesi sağladığından dolayı barajların aslında büyük bir göl olduğunu söyleyebiliriz. Nitekim barajların oluşturmuş olduğu su kütlelerine dünya genelinde baraj gölü denir.

!Bu güne kadar hiç baraj görmediyseniz dünyanın en büyük barajı olan Üç Boğaz Barajını incelemenizi tavsiye ederim.

Barajları yapısal olarak ele aldığımızda baraj duvarlarının göle bakan kısımlarında çeşitli deliklerin bulunduğunu görmekteyiz. İlgili delikler barajın en alt kısmından en üst kısmına doğru devam etmektedir.

İlgili delikler barajda biriken suyun türbinlere geçişini sağlamak adına tasarlanmıştır. Alt kısımda yer alan delikler yüksek bir kinetik enerji ile suyun dışarı çıkmasını ve bu sayede devasal büyüklükteki türbinlerin dönerek elektrik enerjisini üretmesini sağlamaktadır. Genel olarak barajlarda elektrik enerjisi üretimi bu şekilde gerçekleşmektedir.

Elektrik enerjisi elde edebilmek adına baraj kapakları sıklıkla açıldığından dolayı barajlardaki su seviyesi hızla düşmektedir. Eğer yeterli yağış sağlanamazsa ve akarsularla baraj beslenemezse bu durum barajdaki su seviyesinin yükselememesine neden olmaktadır.

Bu tip durumlarda kuraklığı önlemek adına baraj kapakları yeterli su seviyesine ulaşana kadar açılmaz. Böylece büyük ölçüde kuraklığın önüne geçilmeye çalışılmaktadır. Son zamanlarda küresel ısınma nedeniyle yağışların dengesizleşmesi hidroelektrik santrallerinde yapılan elektrik üretimi oranının düşmesine neden olmuştur. Bu yüzden alternatif bir enerji kaynağı olan rüzgar türbinlerine hızla geçiş başlamış durumdadır.

Barajlardan elektrik enerjisi üretildiği gibi ayrıca içme suyu ve tarla sulama amacıyla da çeşitli çalışmalar yapılmaktadır. Bu yüzden barajların sadece elektrik enerjisi için önemli olduğunu söylemek mümkün değildir. çünkü özellikle aşırı derecede kurak olan bölgelerde tarla sulamalarının baraj suları sayesinde yapıldığını ve bu sayede tarımda verimliliğin arttığını söyleyebiliriz.

Barajlarda yer alan statik enerjiye sahip olan su baraj kapaklarının açılmasıyla kinetik enerjiye dönüşür. Kinetik enerji ile jeneratör de yer alan tribünler çevrilir ve bu sayede mekanik enerji elde edilir. Mekanik enerji de jeneratörler aracılığıyla elektrik enerjisine dönüştürülmektedir.

Barajlarda yapılan elektrik üretiminin temel olarak bu şekilde gerçekleştiğini söyleyebiliriz. Dünya genelinde en çok elektrik enerjisi kullanılıyor olsa da yüksek kullanım oranına sahip farklı enerji kaynakları da bulunmaktadır. Türkiye’de kullanılan enerji kaynakları bağlantısına bakarak kullanılan diğer enerji kaynakları hakkında da bilgiler alabilirsiniz.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here