Egzoz, motorlu taşıtların arka kısmında yer alan uzun boruya benzer sistemlerdir. İnsanların en az dikkat ettiği parçalardan biri olsa da üstlendiği görevden dolayı önemlidir. Egzoz ne işe yarar sorusuna yanıt bulunca egzoz sisteminin gerçekten de önemli olduğunu göreceksiniz.

Egzoz, genel olarak motordan çıkan yüksek sesin desibelini düşürmeye yarar. Ayrıca yanma sonucunda oluşan zararlı gazların etkisini düşürür. Bunun yanı sıra motordan çıkan gazın sıcaklık değerlerini düşürmekle de görevlidir.

Egzoz Nedir?

Egzoz nedir

Egzoz, içten yanmalı motorlarda yanma sonucunda oluşan gazı sesini absorve ederek dışarı atan sistemdir. Egzoz sisteminin içinde yer alan borularda cam elyaf vardı. Sesin absorve olmasını sağlayan şey burada yer alan cam elyaflardır.

Egzoz, motordan gelen aşırı sesin sörümlenip etkisinin azaltılması adına kullanılan sistemdir. Motordan gelen gürültülü sesi tamamen ortadan kaldırmak mümkün değildir. Bu ses egzoz sistemi sayesinde insanı rahatsız etmeyen bir düzeye getirilmektedir.

Eğer bir araçta egzoz olmazsa rahatsız edici sesler ortaya çıkar. Hatta günümüzde özellikle Şahin taksi tutkunlarının zaman zaman egzozunu söküp çevreye gürültü yayarak dikkat çekmeye çalıştıkları bilinmektedir. Şüphesiz insanlar bu sesten aşırı derecede rahatsız olmaktadır. Ses kirliliği gibi kirlilik türlerinin oluşmasında araçlardan çıkan sesin etkisi büyüktür.

Egzoz Nasıl Çalışır?

Egzoz nasıl çalışır

Motorda yanan gazlar manifolddan egzoz boğazına gelir. Eğer araçta varsa katalitik konvertörde zehirli gazlardan bir miktar arındırılıp borular yardımıyla egzozdan dışarı taşınır.

Motordaki egzoz valfları açıldığında ses dalgaları çok yüksek basınçta dışarıya çıkmak isterler. Atılan yanmış gaz atıklarıyla birlikte ses dalgaları ilerler ve dışarıda insan kulağına çarpıp kulak zarını titreştirir ve biz bunu ses olarak algılarız. İnsan kulağına zarar veren frekans ve basınçtaki ses dalgalarını minimal boyutlara indirmek için egzoz sistemi kullanılır.

Motorda yanma olayı gerçekleştikten sonra açığa çıkan yanma gazlarını dışarı atmak adına egzoz valfi açılır. Yanma sonucu oluşan atıklar büyük bir gürültü ile dışarı atılır.

Yanma gazlarının büyük bir gürültü ile dışarı çıkmasının en büyük nedeni ses dalgasının sık olması ve hava basınç değerlerinin yüksek olmasıdır. Doğal hava, frekansların hızlı bir şekilde büyük bir alana yayılmasını sağladığından dolayı da ortaya çıkan ses geniş bir alanı etkiler. Ortaya çıkan ses, canlıların ciddi anlamda rahatsız olmasına neden olur.

Yanma sonucu açığa çıkan gazların atılması esnasında meydana gelen yüksek sesi engellemek için kullanılan sistemlere egzoz denilmektedir. Egzoz genel olarak ses dalgalarını engelleyerek ve dalga seviyesini düşürerek sesi ciddi derecede azaltmaktadır.

Egzoz başlı başına tek bir parça olarak ele alınmamalıdır. Egzoz içerisinde kademeli olarak yer alan sönümleme kısımları yer vardır. Her kademede oluşan sesin etkisi düşürülerek insanı rahatsız etmeyen düzeye getirilmektedir.

Egzoz nasıl çalışır diyecek olursanız öncelikle bir egzozu tam ortadan kesip ilgili yapıyı incelemeniz gerektiğini söylemek isteriz. Egzoz yapılan endüstriyel tasarım sayesinde ses dalgalarına karşı bu dalgaları engelleyen yeni ses dalgalarını oluşturarak çalışmaktadır.

Ses dalgaları egzozun başlangıç kısmında yer alan çok küçük yapıdaki deliklerden geçer ve son olarak egzozun uç kısmında yer alan büyük deliklerden de ortama yayılır. Bu olay gerçekleşirken karşı duvar kısmına çarpan ses dalgaları dairesel olarak tasarlanmış olan delikten geçer ve geriye doğru yansır.

En arka kısımda yer alan yankılayıcı odası içerisine dahil olan ses dalgaları da bu sayede sönümlenir ve egzoz sesinin rahatsız edici olan etkisi düşürülmüş olur.

Egzoz Sistemi Parçaları Nelerdir?

Egzoz parçaları

Egzoz, özel olarak tasarlanmış birçok parçanın bir araya getirilmesiyle oluşan bir sistemdir. Egzozun nasıl çalıştığını anlamak için sistemde yer alan parçaların bilinmesi gerekmektedir.

1. Katalitik konvertör: canlılar için zararlı olan karbonmonoksit, hidrokarbon ve nitrojen oksit gazlarının etkilerini düşürür. Bu sayede motordan yanma sonucunda çıkan zararlı gazların etkisi azalmış olur.

2. Dış muhafaza: egzozun en dışında yer alan parlak dış kaplamadır. Bu egzoz parçasının temel görevi, egzozu dışarıdan gelebilecek darbelere karşı korumaktır.

3. Seramik petek: egzoz sistemlerinde yer alan konvertör çeşitlerinden birisidir. Petek şeklinde örülmüş yüzlerce telden meydana gelir. Bu sayede katalizörlerin daha verimli çalışmasını sağlar.

4. Monolitik katalizör: motorda yanma sonucunda oluşan zehirli gazların etkisini azaltmakla görevlidir. Bu özelliğinden dolayı katalitik konvertörlere benzer bir görevi olduğu söylenebilir.

5. Egzoz manifoldu: silindirlerden çıkan zararları gazları toplayarak egzoz borusuna gönderen sistemdir.

6. Egzoz borusu: zararlı gazların ve yüksek motor sesinin motor çıkışından itibaren baskılandığı ve sönümlendiği boru sistemidir.

7. Susturucu: egzozdan çıkan yüksek desibele sahip sesin gücünü düşürür. Bu sayede rahatsız edici egzoz sesinin ortadan kalkmasını sağlar. Ayrıca egzozdan çıkan gazların ısısını da düşürmektedir.

Egzozda Aranan Özellikler Nelerdir?

Egzoz özellikleri

Egzozlar paslanmanın önüne geçmek adına paslanmaz çeklikten imal edilmektedirler. Yanma sonucu açığa çıkan gazların egzoz sisteminde takılmadan dışarı atılabilmesi egzozlarda aranan en önemli özelliktir.

Egzozlar bu özelliği yeterli düzeyde karşılayamazsa yanma odası içindeki atık gaz miktarı atar. Bu durum da motorun verimini ciddi anlamda düşürür. Bu olayın yanmaya büyük etkisi olduğundan dolayı motorlu araçların en önemli sistemlerinden birisi olan egzoz sistemi üzerinde derinlemesine bir şekilde ARGE çalışmalarının yapılmaya devam ettiği biliniyor.

Egzoz sistemleri üzerinde gerçekleştirilen son zamanların en önemli ARGE çalışması, araçlarda çift kademeli egzoz kullanılmasıdır. Son yıllarda piyasaya sürülen otomobilleri inceleyecek olursanız bu araçların büyük bölümünün çift egzozdan oluşturduğunu görebilirsiniz.

Çift egzoz kullanılmasındaki temel gaye yanma gazlarını ikiye bölerek oluşan sesin daha iyi bir şekilde sörümlenmeye çalışılmasıdır. Tek egzozlu ve çift egzozlu araçlar arasında kıyas yaparak durumun ne kadar etkili olduğuna şahit olabilirsiniz.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here