Katran Nedir Nerelerde Kullanılır?

Genellikle asfalt çalışmalarında gördüğümüz katran özellikle sanayi alanında birçok yerde kullanılmaktadır. Katran nedir ve katran nerelerde kullanılır konusunda internet dünyasında çok az sayıda bilgi bulunduğundan sizlere katran adı verilen madde hakkında detaylı bilgiler vermeye çalışacağız.

Katran; tabiatta bulunan kömür, ağaç ve çok sayıda organik maddenin damıtılmasıyla elde edilen bir yağ türüdür.

Katran damıtılırken ortamda havanın yer almaması gerekir. Yüksek ısı verilen bu organik maddeler damıtılarak katran elde edilmekte ve çok sayıda yerde kullanılmaktadır. Katran üretiminde kullanılan maddeler, katranın çeşidini belirler. Katran çeşitleri arasında ağaç katranı ve kömür katranı yer almaktadır.

Katran Çeşitleri Nelerdir?

katran çeşitleri

Yukarıda da belirttiğimiz gibi katranın çeşidini katran imalatında kullanılan maddeler belirler. Bunlar sırasıyla kömür ve ağaç katranlarıdır. Her iki katran türü farklı özellik gösterdiği için kullanım alanları da birbirinden farklıdır. Ağaç katranının imalatı tüm dünya ülkelerinde neredeyse durma noktasına gelmiştir. Yani kömürden katran daha fazla yapılmaktadır. Ülkemizde Toros dağlarında yer alan bazı ağaç türlerinin kullanılmasıyla katran imalatı yapmaya devam eden çeşitli kuruluşlar da varlığını sürdürmeye devam ediyor.

Ağaç Katranı Nedir?

Ağaç katranı; andız, sedir, kızılçam ve karaçam gibi ağaçlar kullanılarak yapılır. Yapısal olarak yarı sıvı kıvamdadır. Bu durum diğer katranlara oranla daha akışkan yapıda olmasını sağlar. Tek dezavantajı çok ağır kokusunun olmasıdır.

Hem siyah hem de kahverenginde olabilir. Kaynama noktası 230-410 santigrat derecedir. Bu özelliğinden dolayı sıklıkla yalıtım malzemesi olarak da kullanılır. Zehirleyici özelliği olduğu için özel güvenlik koşulları altında üretimi yapılır.

Ağaç Katranının Kullanım Alanları Nelerdir?

katran kullanım alanları

  • Kauçuk ve plastik malzemelerin yumuşatılmasında
  • Çatı malzemelerinde sızdırmalığın elde edilmesinde
  • Öksürük şuruplarında
  • Asfalt yapım çalışmalarında
  • Cilt yaralarının iyileştirilmesinde (uyuz, kepek, temre…) kullanılır.

Kömür Katranı Nedir?

Bu katran türü, madenden çıkarılan kömürlerin özel bir şekilde damıtılmasıyla elde edilir. Kömür katranı naftaline benzer bir kokuya sahiptir. Günümüzde özellikle yalıtım malzemesi olarak kullanılan kömür katranı, eter ve alkolün içerisine hızlı bir şekilde çözülür. Diğer katran türlerinde olduğu gibi kömür katranının da patlayıcı özelliği bulunmaktadır.

Kömür Katranı Nerelerde Kullanılır?

  • Yol kaplamalarının yapılmasında
  • Borularda yüksek sızdırmazlık istenen yerlerde yalıtım malzemesi olarak
  • Duvar ve metal boyalarında
  • Çatı sızdırmazlığı istenen malzemelerde
  • Plastik malzemelerin imalatında kullanılır.

Görüldüğü gibi katranının kullanım alanları bir hayli geniştir. Anadolu halkı tarafından hayvanların uyuz hastalığını tedavi etmek için de kullanılan katran, zehirleyici özellik taşıdığı için kesinlikle dikkatli bir şekilde kullanılmalıdır.

Yorum yapın