Türklerin kullandığı alfabeler ve özellikleri atalarımızı yani özümüzü daha iyi tanımak adına öğrenmemiz gerekenler arasında yer alır. Türklerin kullandığı alfabeler vikipedi bilgisi olarak da sürekli bir şekilde paylaşılmaktadır. Bu kullanılan alfabelere Türklere ait yazılı belgelerden ulaşılıyor. Bu konunun derinlemesine bir şekilde incelenmesi gerektiğini düşündüğümüzden dolayı sizlere Türklerin tarih boyunca kullandığı alfabeler hakkında bilgi vereceğiz.

Göçebe bir yaşam tarzını benimsemiş olan Türkler yazı ile çok geç tanışmışlardır. Bu yüzden mevcut dönemde olan alfabelerden etkilenmişlerdir. Biz Türkler Milliyetçi bir yapıya sahip olduğumuzdan dolayı başka milletlerden aldığımız alfabeleri değiştirerek millileştirdik. Bu durum da Türklere has alfabelerin oluşmasını sağladı. Günümüzde bu alfabeler aktif bir şekilde kullanılmıyor olsa da özümüzü tanımak ve geçmişimizden günümüze kadar ulaşmış olan yazılı belgeleri kavramak adına kullanılan tüm alfabeleri ve özelliklerini bilmeliyiz.

Türklerin kullandığı alfabeler arasında Göktür alfabesi, Uygur alfabesi, Arap alfabesi, Kiril alfabesi, Latin alfabesi yer almaktadır. Günümüzde kullanmış olduğumuz alfabe Latin alfabesidir. Bu kadar çok alfabe kullanılmasının en büyük nedeni Türklerin fethetmiş oldukları yerlerdeki alfabeleri de benimsemiş olmalarıdır. Türklerin savaş taktikleri elbette geniş bir coğrafyaya yayılmalarında katkı sağlamıştır. Türkler bir yeri ele geçirdiği zaman o bölgede yaşayan insanlara zarar vermeyip o insanlar ile iç içe bir yaşam sürmeyi tercih etmiştir. Bu durum ister istemez bölgede yaşayan insanlar ile Türklerin kültürel etkileşimde bulunmasına neden olmuştur. Bu kültürel etkileşim başta kullanılan alfabe olmak üzere birçok değişikliği beraberinde getirmiştir.

##BU YAZIDA OKUYACAKLARINIZ##
>> Göktürk Alfabesi
>> Uygur Alfabesi
>> Arap Alfabesi
>> Kiril Alfabesi
>> Latin Alfabesi

Göktürk Alfabesi

göktürk alfabesi

Diğer adı Orhun alfabesi olan Göktürk alfabesi, Türklerin tarih boyunca kullanmış olduğu en düzenli alfabedir. Göktürk alfabesi, Türklerin ilk resmi yazı sistemi olarak kabul ediliyor. Bu alfabeye Orhun alfabesi denilmesindeki en büyük neden, Göktürkler tarafından hazırlanmış olan Orhun yazıtlarında kullanılmış olmasıdır. Bu alfabe toplamda 36 harften meydana gelmektedir ve milattan önce 200-150 yılları arasında aktif bir şekilde kullanılmıştır. Orhun yazıtları erken dönemde bulunmuş olmasına rağmen bu alfabedeki harflerin taşıdıkları anlamlar çok geç çözümlenebildiği için yazıtlarda yer alan bilgileri kavramak ancak 19. Yüzyılda gerçekleşmiştir.

Uygur Alfabesi

uygur alfabesi

Günümüzde de kullanılan bu alfabe, Uygurcanın yazılmasında kullanılan alfabedir. Bu alfabe onuncu yüzyıldan buna yana Arap alfabesi kullanılarak yazılıyor. Çin hükümeti bu durumun üzerine gidip Uygurca harfleri Latinceye çevirmiş olsa da bazı seslerin ifade edilmesi mümkün olmadığından dolayı ek işaretlerin büyük kısmı Arap alfabesine dönüştürülüp kullanıldı. Uygur alfabesinde toplamda 18 harf var. Sağdan sola doğru yazılan Uygur alfabesi, okunması zor olan alfabelerdendir. Bu alfabe kullanılarak yazılan metinlerde yer alan kelimelerin tamamı birleşik yazılır. Bu kural nedeniyle de yazılan metinleri okumak zordur.

Arap Alfabesi

türk arap alfabesi

Bu alfabe, Türkler arasında İslamiyet’in yayılmasından sonra kullanılmaya başlandı. Türk dünyasında en uzun süre kullanılan alfabelerden olan Arap alfabesi, günümüzde de birçok kişi tarafından kullanılıyor. 28 harften meydana gelen Arap alfabesi sağdan sola doğru yazılıyor. Bu alfabede yer alan tüm sesler bizim yani öz Türkçenin ihtiyacını karşılayamadığından dolayı daha sonrasında çeşitli harfler eklenmiştir. Osmanlı devleti gibi 600 yıl hüküm sürmüş bir Türk devleti tarafından da kullanılan bu alfabe günümüze Arap alfabesiyle yazılan birçok eserin ulaşmasını sağladı.

Kiril Alfabesi

türk kiril alfabesi

Kırım Türkleri tarafından kullanılan Kiril alfabesi, 38 harften meydana geliyor. Günümüzde insanların aşina olmadığı türden sembolleri içeren Kiril alfabesi, hem yazılması hem de okunması en zor alfabelerden birisidir. Kırım Türkleri özlerini kaybetmek istemediğinden dolayı Kiril alfabesini kullanmaya devam etse de bu alfabenin kullanıldığı yerlerde okuryazar oranının düşük olduğu bilinmektedir.

Latin Alfabesi

türk latin alfabesi

Arap alfabesinin okunması ve yazılması zor olduğu için bu alfabe yerine hem yazılması hem de okunması kolay olan bir alfabenin benimsenmesi gerekmekteydi. Bunun üzerine Mustafa Kemal Atatürk, harf inkılabı yaparak Latin alfabesini kabul etti. 1928 yılında yapılan harf inkılabı sonrasında benimsenen Latin alfabesi günümüzde de kullanılmaktadır. Soldan sağa doğru yazılan Latin alfabesinde 29 harf var. Normalde zengin bir dil olan Türkçe, diğer alfabelerinin yetersiz olmasından dolayı fakir bir dil olarak görülüyordu. Latin alfabesinin en önemli faydası Türk dilinin zenginliğini ortaya çıkarmak olmuştur.

Türkler hakkında daha detaylı bilgiler elde etmek için elbette sadece Türklerin tarih boyunca kullandığı alfabelerin bilinmesi yeterli değildir. Ayrıca Türk destanları da bizlerin Türkler hakkında detaylı bilgiler elde etmesini sağlamaktadır. Türklerin kullandığı alfabeler ilginizi çektiyse daha önceden kaleme almış olduğumuz Türkçenin özellikleri de ilginizi büyük ölçüde çekecektir. Bu yüzden ilgili makaleyi de incelemenizi tavsiye ederiz. Zaman içerisinde yapılan arkeolojik çalışmalar sonucunda kullanılan yeni alfabeler hakkında bilgiler elde edilecek olursa bu bilgileri de sizlere aktarmaya devam edeceğiz.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here